Bảo trì định kỳ hệ thống điện nhà xưởng cần lưu ý gì?

Vì sao cần bảo trì hệ thống điện nhà xưởng định kỳ?

Bảo trì hệ thống điện nhà xưởng là hoạt động không thể bỏ qua trong quá trình vận hành, vì hệ thống điện tại nhà xưởng thường phải chịu tải liên tục, môi trường nhiều bụi, độ ẩm hoặc rung động từ máy móc sản xuất. Nếu không được kiểm tra, bảo trì định kỳ, các mối nối lỏng lẻo, dây cáp lão hóa hay thiết bị đóng cắt xuống cấp có thể là nguyên nhân trực tiếp gây chạm chập, quá tải và cháy nổ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất.

Các hạng mục cần kiểm tra khi bảo trì

1. Hệ thống tủ điện

Kiểm tra độ chặt của các mối nối, dấu hiệu oxy hóa tiếp điểm, tình trạng phát nhiệt bất thường tại các điểm đấu nối, hoạt động của thiết bị đóng cắt (CB, contactor, relay bảo vệ) và độ chính xác của đồng hồ đo lường.

2. Hệ thống dây dẫn và cáp điện

Kiểm tra tình trạng vỏ cách điện của dây cáp, đặc biệt tại các vị trí dễ bị tác động cơ học hoặc nhiệt độ cao, đo điện trở cách điện định kỳ để phát hiện sớm dấu hiệu lão hóa cách điện.

3. Hệ thống tiếp địa và chống sét

Đo điện trở tiếp địa theo chu kỳ để đảm bảo giá trị vẫn nằm trong ngưỡng an toàn, kiểm tra tình trạng kết nối của hệ thống kim thu sét và dây dẫn sét, đặc biệt sau mùa mưa bão.

4. Động cơ và thiết bị tiêu thụ điện công suất lớn

Kiểm tra dòng điện vận hành thực tế so với dòng định mức, tình trạng vòng bi, độ rung và nhiệt độ của động cơ, kịp thời phát hiện dấu hiệu quá tải hoặc mất cân bằng pha.

5. Hệ thống chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn

Kiểm tra khả năng tự động chuyển nguồn của đèn chiếu sáng sự cố khi mất điện lưới, đảm bảo luôn sẵn sàng hoạt động trong tình huống khẩn cấp.

Tần suất bảo trì khuyến nghị

Tần suất cụ thể có thể điều chỉnh tùy theo mức độ khắc nghiệt của môi trường sản xuất và khuyến cáo của nhà sản xuất thiết bị, không áp dụng cứng nhắc cho mọi nhà xưởng.

Dấu hiệu cảnh báo cần kiểm tra ngay

• Mùi khét bất thường phát ra từ tủ điện hoặc khu vực đấu nối dây cáp.
• Thiết bị đóng cắt (CB) tự động ngắt nhiều lần không rõ nguyên nhân.
• Đèn chiếu sáng nhấp nháy hoặc thiết bị hoạt động không ổn định.
• Vỏ thiết bị hoặc dây cáp có dấu hiệu nóng bất thường khi chạm vào (thực hiện kiểm tra an toàn, không tự ý xử lý nếu chưa được đào tạo).

Lợi ích của bảo trì định kỳ đối với chi phí vận hành

Nhiều doanh nghiệp xem bảo trì là khoản chi phí phát sinh không cần thiết, nhưng trên thực tế, chi phí khắc phục một sự cố điện đột xuất (dừng sản xuất, hỏng thiết bị, thậm chí cháy nổ) thường cao hơn nhiều lần so với chi phí bảo trì phòng ngừa định kỳ. Một hệ thống điện được bảo trì tốt còn giúp thiết bị tiêu thụ điện vận hành ở hiệu suất tối ưu, gián tiếp góp phần giảm hao phí điện năng do tiếp xúc kém hoặc thiết bị xuống cấp.

Bên cạnh đó, hồ sơ bảo trì định kỳ còn là căn cứ quan trọng khi làm việc với đơn vị bảo hiểm tài sản, hoặc khi cần chứng minh tuân thủ quy định an toàn lao động, an toàn điện trong các đợt kiểm tra của cơ quan chức năng.

Ai nên thực hiện bảo trì hệ thống điện nhà xưởng?

Với các hạng mục kiểm tra thông thường (vệ sinh tủ điện, kiểm tra trực quan mối nối), đội ngũ kỹ thuật nội bộ của nhà xưởng có thể thực hiện nếu được đào tạo đúng quy trình an toàn điện. Tuy nhiên, với các hạng mục đòi hỏi thiết bị đo kiểm chuyên dụng (đo điện trở cách điện, đo điện trở tiếp địa, chụp ảnh nhiệt phát hiện điểm nóng bất thường) hoặc đánh giá tình trạng thiết bị đóng cắt công suất lớn, nên có sự tham gia của đơn vị có chuyên môn và kinh nghiệm thi công, bảo trì hệ thống điện công nghiệp, để đảm bảo kết quả đánh giá chính xác và an toàn cho người thực hiện.

Xây dựng kế hoạch bảo trì phù hợp với đặc thù nhà xưởng

Mỗi nhà xưởng có đặc thù tải điện, môi trường và quy mô khác nhau, vì vậy kế hoạch bảo trì nên được xây dựng dựa trên khảo sát thực tế thay vì áp dụng một khung chung cho mọi công trình. Việc phối hợp với đơn vị có chuyên môn để lập kế hoạch bảo trì định kỳ, kết hợp đo kiểm bằng thiết bị chuyên dụng (camera nhiệt, đồng hồ đo điện trở cách điện) sẽ giúp phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn trước khi trở thành sự cố ảnh hưởng đến sản xuất.

Ngoài kế hoạch bảo trì định kỳ theo lịch cố định, doanh nghiệp nên lưu trữ đầy đủ lịch sử kiểm tra, sửa chữa của từng tủ điện, thiết bị để theo dõi xu hướng xuống cấp theo thời gian. Dữ liệu này không chỉ giúp dự trù ngân sách bảo trì, thay thế thiết bị hợp lý cho các năm tiếp theo, mà còn là căn cứ quan trọng khi cần đánh giá nguyên nhân nếu xảy ra sự cố, phục vụ công tác cải tiến quy trình vận hành về lâu dài.

Xem thêm về dịch vụ thi công hệ thống điện nhà xưởng của Thịnh Phát Vina.